Đồ Án: Mạch cảm biến khí gas – Tài liệu text – Chia Sẻ Kiến Thức Điện Máy Việt Nam

29/07/2022 admin

Đồ Án: Mạch cảm biến khí gas

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản không thiếu của tài liệu tại đây ( 406.67 KB, 15 trang )
ĐỒ ÁN MÔN HỌC 1

LỜI CẢM ƠN

L

ời đầu tin em xin chân thành cảm ơn tất cả quí thầy/cô giáo đã hướng dẫn
và chỉ bảo hết sức tận tình trong thời gian em làm Đồ án Môn Học 1 vừa
qua, đặc biệt là khoa Cơ – Điện – Điện Tử đã tạo điều kiện thuận lợi nhất

cho em hòan thành đồ án này. Em cũng vô cùng biết ơn Thầy Lê Quốc Đán là người
trực tiếp hướng dẫn và chỉ bảo hết sức tận tình cho em hòan thành Đồ án Mạch Cảm
Biến Khí Gas này.
Vì lần đầu làm đồ án và thiết kế thi công mạch với kiến thức và thời gian hạn
chế nên sẽ không tránh khỏi nhiều sai sót.
Với ước mong học hỏi, em rất mong nhận được sự góp ý của quí thầy, cô giáo
chỉ bảo, hướng dẫn thêm để em rút kinh nghiệm cho những đồ án tiếp theo được tốt
hơn.

Em xin chân thành cảm ơn .

Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 25 tháng 10 năm 2016
Sinh viên thực hiện

1
ĐỒ ÁN MÔN HỌC 1

LỜI MỞ ĐẦU
Ngày nay, khi khoa học công nghệ phát triển một cách mạnh mẽ, việc

ứng dụng các thiết bị điện tử vào đời sống cũng ngày càng trở nên phổ biến
hơn, nhất là với thời đại mà các hệ thống nhúng đang lên ngôi. Từ những
ứng dụng đơn như đồng hồ kĩ thuật số, máy chơi nhạc MP3… đến những ứng dụng
cho xã hội như đèn giao thông, bộ kiểm soát trong nhà máy, cửa tự động … cho đến
những ứng dụng mang tính quy mô, tầm cỡ như Robot, phi thuyền không người
lái, kiểm soát nhà máy hạt nhận… .

Với những kiến thức đã được học và tìm hiểu từ trường học và khoa học
công nghệ của cuộc sống hiện đại, em cũng có mong muốn góp thêm phần
nào vào sự phát triển xã hội bằng cách học hỏi và đưa ra những sản phẩm
có ích cho cuộc sống. Em xin giới thiệu một sản phẩm rất thiết thực cho
cuộc sống của chúng ta:”Mạch cảm biến khí gas“.

Với ý tưởng trên em mong muốn được góp phần bảo vệ cho những gia đình,
tập thể hay công ty có sử dụng khí Gas được an toàn hơn. Mạch phát hiện
sự rò rỉ khí Gas sẽ cảnh báo cho chúng ta biết được có khí Gas bị rò rỉ ra
khỏi bình chứa hoặc ống dẫn để tránh được những tai nạn đáng tiếc xảy ra.

Phần trình bày chi tiết về cảm biến khí gas gồm hai phần, p hần thứ nhất là
phần giới thiệu chung, mô tả những chuẩn trên đường Line và các hướng, phương
pháp dùng để thiết kế mạch cảm biến khí gas. Phần thứ hai là phần quan trọng nhất,
phần này mô tả các hoạt động và nguyên lý thiết kế mạch dựa trên những chuẩn của
đường Line, đặc biệt ở đây ta dùng cảm biến MQ2.

2
ĐỒ ÁN MÔN HỌC 1
MỤC LỤC
3
ĐỒ ÁN MÔN HỌC 1

CHƯƠNG I : TỔNG QUAN
1.1: Lý do chọn đề tài

Hằng năm đất nước ta gánh chịu rất nhiều hậu quả thương tâm từ các vụ nổ
bình gas, đã có biết bao nạn nhân xấu số, biết bao giọt nước mắt rơi xuống
khi chứng kiến người thân mình ra đi,chưa dừng lại ở đó, hậu quả ấy vẫn
mãi dai dẳng bám lấy những người may mắn sống xót với những thương tật,
nỗi đau về thể xác, tinh thần đang từng ngày từng ngày dày vò họ. Nhiều
công ty từ những tập đoàn danh tiếng, có máu mặt trên thị trường, bỗng
phút chốc trở thành đám tro tàn,công sức, tài sản, con người bị vùi lấp
trong khói lửa. Chứng kiến nỗi đâu ấy, lại là một người học điện tử và sẽ
trở thành kĩ sư trong tương lai, càng thôi thúc em phải có trách nhiệm đẩy
lùi vụ nổ khí gas đến mức thấp nhất có thể. Và mạch cảm biến khí gas của
em ra đời từ đó.
1.2: Mục tiêu đề tài


Để khắc phục những hậu quả trên và làm giảm tỉ lệ thiệt hại xuống mức thấp, mạch
cảm biến khí gas sẽ có nhiệm vụ báo động cho người dùng khi phát hiện có sự rò rỉ
khí gas ra ngoài, giúp người sử dụng kịp thời khóa bình gas lại, đề phòng những

chuyện không mong muốn xảy ra. Đối với những công ty lớn sẽ tránh được những tổn
thất không đáng có.
Chỉ với một khoản kinh phí nhỏ, nhưng đảm bảo an toàn cho mọi gia đình hay các
công ty xí nghiệp đều có thể sử dụng, tránh rủi ro trong quá trình làm việc. Và không
phải lo ngại đến giá thành sản phẩm.

4
ĐỒ ÁN MÔN HỌC 1

CHƯƠNG III: CƠ SỞ LÝ THUYẾT
2.1: Tổng quan thiết kế

Ta cần thiết kế ba khối chính cho mạch: khối nguồn, khối cảm biến khí gas và khối
báo động.
Mạch này được thiết kế để phát hiện khí Gas từ 200PPM (phần triệu) đến 10.000PPM.
Khi nồng độ khí gas ở trong khu vực cao thì đầu OUT của mô-đun sẽ ở mức cao. Tín
hiệu này sẽ đến IC 555, đây được coi như một máy phát âm tần( nó tạo ra xung) và
chân Output của IC được nối với loa đưa ra tín hiệu cảnh báo.
Để phát hiện sự rò rỉ khí gas ta dùng module cảm biến khí gas MQ2 đặt gần chỗ đặt
bình gas khoảng 15cm.
Sử dụng loa 12v để hú báo động và LED phát sáng khi có rò rỉ khí gas.
2.2: Các linh kiện dùng trong mạch thiết kế


*Cảm biến MQ2
1. Giới thiệu:
MQ2 là cảm biến khí, dùng để phát hiện các khí có thể gây cháy. Nó được cấu tạo từ
chất bán dẫn SnO2. Chất này có độ nhạy cảm thấp với không khí sạch. Nhưng trong
môi trường có chất gây cháy, độ dẫn của nó thay đổi ngay. Chính nhờ đặc điểm này
người ta thêm vào mạch đơn giản để biến đổi từ độ nhạy này sang điện áp.
Khi môi trường sạch điện áp đầu ra của cảm biến thấp, giá trị điện áp đầu ra càng tăng
khi nồng độ khí gây cháy xung quanh MQ2 càng cao.
MQ2 hoạt động rất tốt trong môi trường khí hóa lỏng LPG, H2, và các chất khí gây
cháy khác. Nó được sử dụng rộng rãi trong công nghiệp và dân dụng do mạch đơn
giản và chi phí thấp.

SƠ ĐỒ CHÂN
MQ2
5
ĐỒ ÁN MÔN HỌC 1

Hình 2.2.1 : hình dáng của MQ2

Trong đó :
+ Chân 1,3 là chân A
+ Chân 2,5 là chân B
+ Chân 4,6 là chân C


Sơ đồ mắc MQ2
Hình 2.2.2 : Sơ đồ mắc MQ2

Trong mạch có hai chân đầu ra là Aout và Dout, trong đó:
Aout: điện áp ra tương tự. Nó chạy từ 0.3 đến 4.5V, phụ thuộc vào nồng độ khí xung
quanh MQ2.
Dout: điện áp ra số, giá trị 0.1 phụ thuộc vào điện áp tham chiếu và nồng độ khí mà
MQ2 đo được.
Việc có chân ra số Dout rất tiện cho ta mắc các ứng dụng đơn giản, không cần đến vi
điều khiển. Khi đó ta chỉ cần chỉnh giá trị biến trở tới giá trị nồng độ ta muốn cảnh
6

ĐỒ ÁN MÔN HỌC 1

báo. Khi nồng độ MQ2 đo được thấp hơn mức cho phép thì Dout=1, đèn LED tắt. Khi
nồng độ khí đo được lớn hơn nồng độ khí cho phép, Dout =0, đèn LED sáng.
Ta có thể ghép nối vào mạch Realy để điều khiển bật tắt đèn, còi, hoặc thiết bị cảnh
báo khác.
Một điều khó khăn khi làm việc với MQ2 là chúng ta khó có thể quy từ điện áp Aout
về giá trị nồng độ ppm. Rồi từ đó hiển thị và cảnh báo theo ppm. Do giá trị điện áp

trả về từng loại khí khác nhau, lại bị ảnh hưởng nhiệt độ, độ ẩm nữa.
Trong thiết bị này, để xác định điểm cảnh báo em làm như sau:
+ Đầu tiên đo trạng thái không khí sạch, giá trị thu được Vout1
+ Cho khí gas từ bật lửa rò rỉ ra. Ta tháy giá trị Aout tăng lên, khi đạt khoảng các
khí gas từ bật lửa hợp lý rồi tương ứng với nồng độ khí bắt đầu nguy hiểm, ta ghi lại
giá trị Vout 2. Ta chọn giá trị Vout2 là giá trị ngưỡng cảnh báo. Nếu giá trị đo được lớn
hơn còi hú sẽ rú lên cảnh báo.
+ Chỉnh chân biến trở để điện áp đo tại chân 3 của L358 = Vout2.
*IC 555

Hình 2.2.3: Hình dáng IC555

555 là một loại linh kiện khá là phổ biến bây giờ với việc dễ dàng tạo được xung
vuông và có thể thay đổi tần số tùy thích, với sơ đồ mạch đơn giản,điều chế được độ
rộng xung. Nó gồm op-amp so sánh điện áp, mạch lật và transistor để xả điện. Cấu tạo
rất đơn giản nhưng hoạt động tốt, bên trong gồm 3 điện trở mắc nối tiếp chia điện áp
VCC thành 3 phần, tạo nên điện áp chuẩn.

+ Điện áp đầu vào : 2 – 18V ( Tùy từng loại của 555 : LM555, NE555,
NE7555..)
7

ĐỒ ÁN MÔN HỌC 1
+ Dòng điện cung cấp : 6mA – 15mA
+ Điện áp logic ở mức cao : 0.5 – 15V
+ Điện áp logic ở mức thấp : 0.03 – 0.06V
+ Công suất lớn nhất là : 600mW
* Các chức năng của 555:

+ Là thiết bị tạo xung chính xác
+ Máy phát xung
+ Điều chế được độ rộng xung (PWM)
+ Điều chế vị trí xung (PPM) (Hay dùng trong thu phát hồng ngoại)
 Các dạng hình dáng chân của 555 trong thực tế:

Hình 2.2.4 : Hình dáng IC555 trong trong thực tiễn
Hình 2.2.5 : cấu trúc bên trong của IC555
8

ĐỒ ÁN MÔN HỌC 1
Cấu tạo bên trong của IC555
2 con OPAM, 3 con điện trở, 1 transitor, 1 FF ( ở đây là FF RS):
+ 2 OP-amp có tác dụng so sánh điện áp
+ Transistor để xả điện.
+ Bên trong gồm 3 điện trở mắc nối tiếp chia điện áp VCC thành 3 phần.
Cấu tạo này tạo nên điện áp chuẩn. Điện áp 1/3 VCC nối vào chân dương của
Op-amp 1 và điện áp 2/3 VCC nối vào chân âm của Op-amp 2. Khi điện áp ở chân 2
nhỏ hơn 1/3 VCC, chân S = [1] và FF được kích. Khi điện áp ở chân 6 lớn hơn 2/3
VCC, chân R của FF = [1] và FF được reset
Nguyên lý hoạt động của IC 555:

Trong quá trình hoạt động bình thường của 555, điện áp trên tụ C chỉ dao động quanh
điện áp Vcc/3 -> 2Vcc/3. (Xem dường đặc tính tụ điện phóng nạp ở trên)
– Khi nạp điện, tụ C nạp điện với điện áp ban đầu là Vcc/3, và kết thúc nạp ở
thời điểm điện áp trên C bằng 2Vcc/3.Nạp điện với thời hằng là (Ra+Rb)C.

– Khi xả điện, tụ C xả điện với điện áp ban đầu là 2Vcc/3, và kết thúc xả ở thời
điểm điện áp trên C bằng Vcc/3. Xả điện với thời hằng là Rb.C.
– Thời gian mức 1 ở ngõ ra chính là thời gian nạp điện, mức 0 là xả điện.
 LM358

LM358 là bộ khuếch đại thuật toán kép công suất thấp, hoạt động ở nguồn điện áp
thấp 3V hoặc điện áp cao 32V, với dòng tĩnh khoảng 1/5 dòng tĩnh của LM741.

1.
2.
3.

Các đặc trưng của LM358
Công suất cực máng thấp .
Có 2 bộ khuếch đại thuật toán bên trong IC, độ lợi rất cao.
Tương thích với nhiều loại mạch logic.

Các tính năng của thuật toán
1. Bảo vệ quá áp lối ra
2. Tăng khuếch đại vi sai lối vào
3. Dòng cung cấp lối vào thấp
4. Dải tín hiệu cùng pha mở rộng tới nguồn âm
5. Hoạt động với nguồn đơn ( 3V – 32V).

9

ĐỒ ÁN MÔN HỌC 1

Sơ đồ chân LM358

Hình 2.2.7: Sơ đồ chân của LM358
Các thông số kỹ thuật của LM358

Hình 2.2.8 : Bảng datasheet của LM358
10
ĐỒ ÁN MÔN HỌC 1

CHƯƠNG III: THIẾT KẾ VÀ THI CÔNG MẠCH
3.1 : Sơ đồ khối
KHỐI
NGUỒN

KHỐI
CẢM
BIẾN KHÍ
GAS

KHỐI XỬ

KHỐI

BÁO
ĐỘNG

Khối Nguồn : cung cấp nguồn cho hệ thống, ta có thể chọn nguồn +5V hoặc
+ 12V. Các linh kiện cần dùng cho khối nguồn :
+ Điện trở thường 1kOhm đến
+ Tụ điện 100nF, 10nF
+ Đèn led
• Khối Cảm Biến Khí Gas : Khi xảy ra hiện tượng rò rỉ khí ga thì khối này
nhận biết được lượng khí ga rò rỉ đã đến mức cảnh báo hay chưa, rồi phát
tín các tín hiệu báo về khối xử lý. Khối cảm biến khí gas gồm:
+ Module cảm biến MQ2 ( nguồn 5V, AOUT đầu ra ADC và DOUT đầu ra
Digital)
• Khối xử lý : Khối xử lý có nhiệm vụ xử lý và điều hành chung hoạt động của
tàn bộ hệ thống. Nhận tín hiệu từ khối cảm biến và phát tín hiệu cho khối
cảnh báo chấp hành hoạt động khi có rò rì khí gas.
• Khối báo động: Báo động cho người dùng biết có sự rò rỉ khí gas, ở đây gồm có :
+ Đèn led
+ Loa
3.2 : Sơ đồ nguyên lý của mạch cảm biến khí gas

J1
R2

1
2
3

4
R3
220
8
A
7
D2
CV
U1 : A

LED
A

2
TH
LS1
6
4
K
2
TR
GND
3
LM358

C1
100nF

C3
10nF

1
1
10 k
3
Kéo Khung Ra Có Sơ Đồ Bên Trong 😀
10 k
1
R1

Q
DC

5
RV1
CONN-H2

D1
LED

3
R
K

2
1

U2
8
2

4
Module Cam bien Khi Gas

J2
R4

10k
VCC

Analog Out
555
C2
SPEAKER
10 nF
1 k
11

ĐỒ ÁN MÔN HỌC 1
3.2.1: Tính toán các thông số cho khối nguồn

Dựa vào công thức : R = (Vcc – Vled)/Iled
– Led hoạt động ở mức 1.8V đến 3V dòng từ 10 đến 20mA. Nếu muốn led hoạt
động bình thường ở nguồn 5V thì : Gía trị điện trở nhỏ nhất : (5V-3V)/20mA = 0.1 k
ôm = 100 ôm.
– Gía trị lớn nhất : (5V-1.8V)/10mA = 0.32 k ôm = 320 ôm.
– Do đó ta chọn điện trở trong khoảng 100 ôm đến 320 ômở mạch này em chọn
điện trở 220 ôm .
– Tụ C1 gắn với led nhằm ổn định dòng làm cho dòng chảy ổn định dẫn đến led
sáng ổn định và không bị chập chờn.
3.2.2: Tính toán các thông số cho khối cảm biến khí gas
– Ở đây nguồn vào em sử dụng nguồn 5V mà module cảm biến MQ2thì chỉ
chịu được điện áp chạy qua nó không được vượt quá 5V nên ở đây em gắn thêm điện
trở R1 = 1k để làm giảm dòng qua nó, tránh hư hỏng. Mặc khác trong quá trình sử
dụng khi đo nồng độ khí gas thì MQ2 sẽ nóng dần lên, trường hợp không gắn R1 thì
nó sẽ rất nóng, làm giảm tuổi thọ của MQ2 xuống.
3.2.3: Tính toán thông số cho khối xử lý


Sử dụng biến trở VR10K có tác dụng chỉnh độ nhạy của LM358, làm thay đổi điện áp
của mạch điện.
Nếu mắc 2 đầu vào nguồn 5VDC thì không sao, nhưng nếu mắc một chân giữa C
(chân biến đổi) vào một cực và đầu kia mắc vào cực còn lại mà vặn vẹo thì biến trở sẽ
hỏng.
Dùng biến trở mà điều chỉnh trực tiếp loa thì bị bóc khét chắc, do đó ta mới gắn biến
trở vào LM358 nhằm mục đích khuếch đại điện áp của mạch.
Đối với IC555, chân số 5 được nối với đất qua một tụ lọc C3=10nf nhằm ổn định điện

áp của các mức ngưỡng loại bỏ bất kì tiếng ồn và ngăn cản xung quay trở lại nguồn
cung cấp. Mặc khác ta cũng có thể gắn chân 5 vào tụ 0,01uf hay các tụ khác nõ cũng
đóng vai trò như trên, nhưng vì ở khối báo động em cũng sử dụng đến tụ 10nf, nên em
làm vậy để tiết kiệm chi phí và tiện sử dụng.

12

ĐỒ ÁN MÔN HỌC 1

Sử dụng công thức :
T = 0.7 x (R1+2R2) x C1 và f = 1.4/ [(R1+2R2) x C1]
T : thời gian của một chu kì toàn phần tính bằng (s)
f : Tần số dao động tính bằng (Hz)
R1: Điện trở tính bằng ohm
R2: Điện trở tính bằng ohm
C1: Tụ điện tính bằng Fara(F)
T = Tm + Ts
T : chu kì toàn phần
Tm = 0.7 x (R1+R2) x C1
Tm: thời gian điện mức cao
Ts = 0.7 x R2 x C1
Ts : thời gian điện mức thấp
Áp dụng công thức ta có : Tm = 0.7 x (10k + 10k) x 10nf = 1.4×10^ -4 (s)
Ts = 0.7 x 10k x 10nf = 7×10^-11 (s)
Vậy tần số f = 1/( Tm + Ts )


= 1 / ( 1.4 × 10 ^ – 4 ( s ) + 7 × 10 ^ – 11 ( s ) ) = 7.14 ( kHz )

Mà loa thì kêu ở tần số 50 Hz đến 15 KHz do đó thỏa : nên em chọn R3= 10k, R4 =
10k, C2 = 10nf .
Lm358 dùng trong mạch có chức năng so sánh điện áp, điện áp ra từ cảm biến khí gas
sẽ được so sánh với mức báo động (ta dùng biến trở để chỉnh chân 3 của LM358
bằng với điện áp ra VOUT2 khi có khí gas rò rỉ: để làm ngưỡng cảnh báo). Khi điện
áp dưới ngưỡng này thì điện áp ra sẽ ở mức1. Nếu điện áp vượt ngưỡng báo động thì
điện áp ra =0, dẫn đến loa sẽ hú còi báo có khí ra rò rỉ tới người sử dụng.
3.3: Nguyên lý hoạt động của mạch
– Khi ta cấp nguồn 5V vào mạch, module MQ2 hoạt động. Ở trạng thái bình
thường không có khí gas ( nồng độ khí gas mà MQ2 đo được thấp hơn mức cho phép),
Dout = 1, led tắt, khối báo động không hoạt động. Khi phát hiện có khí gas rò rỉ (nồng
độ khí gas đo được lớn hơn mức cho phép ), Dout =0, led sáng, tín hiệu này sẽ đến
IC555, đây được coi như một máy phát tần (vì nó tạo xung) và chân OUT PUT (chân
3) được nối với loa để đưa tín hiệu ra ngoài dẫn đến khối báo động hoạt động, đèn led
sáng và loa kêu báo hiệu cho người dùng biết có khí gas rò rỉ.
13

ĐỒ ÁN MÔN HỌC 1
3.4: Sơ đồ mạch thi công

3.5 : Sơ đồ mạch in

3.6: Đo đạc, kiểm tra các thông số hoạt động của mạch
– Khi cấpnguồn 5v vào, nếu hoạt động thì module cảm biến Mq2 led xanh sáng
, sau đó ta dùng VOM để kiểm tra chân Aout (chân 2 ) của module cảm biến MQ2, và
chỉnh chân 3 của biến trở để làm ngưỡng báo cho MQ2.
– Xả khí gas vào, dùng thang đo 2.5V để đo chân Aout của module MQ2, nhận

thấy điện áp tăng từ 0.5V đến 250V ( tức là trong khoảng này khí gas sẽ kêu). Sau đó ,
ta chỉnh chân 3 của biến trở về 1V, để với nồng độ khí gas thấp (ở đây ta dùng khí gas
từ hột quẹt) thì module cảm biến khí gas cũng có thể cảm nhận được và loa kêu. Còn
nếu muốn đo khí gas có nồng độ lớn thì chỉnh chân 3 của biến trở về gần giá trị 250V.
14

ĐỒ ÁN MÔN HỌC 1

CHƯƠNG IV : KẾT LUẬN
4.1: Kiểm nghiệm quá trình hoạt động của mạch
– Sau quá trình đo đạc và kiểm tra, khi cấp nguồn vào mạch hoạt động tốt,
module MQ2 có độ nhạy cao, khi có khí gas rò rỉ thì cả đèn led sáng và loa lập tức hú
còi báo tới người sử dụng có khí gas rò rỉ.
4.2: Ưu, khuyết điểm của mạch
– Ưu điểm :
+ Có tính ứng dụng cao
+ Dễ thi công và sử dụng
+ Chi phí thi công thấp

Khuyết điểm :
+ Trong quá trình sử dụng, khi nấu ăn cũng có một lượng khí gas thoát ra
ngoài và loa cũng kêu, mạch này vẫn chưa đo được thông số chính xác ở ngưỡng nguy
hiểm của khí gas đối với người sử dụng mà báo còi, mà chỉ cẩn có khí gas rò rỉ thì nó
vẫn kêu. Nên không tạo được độ chính xác cao.
+ Mạch hàn còn xấu, do đi hơi sát nên khiến một số linh kiện bị chạm vào
nhau.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1.

2.
3.
4.
5.
6.
7.

www.Datasheet.IC555
www.Datasheet.lm358
www.datasheet.mq2
www.Dientuvietnam.com
Điện tử 1-Ths Nguyễn Thị Ngọc Anh – ĐH Công Nghệ TPHCM
Điện tử 2 – TS Võ Đình Tùng- ĐH Công Nghệ TPHCM
Luận văn tốt nghiệp tìm hiểu về IC 555 và các mạch điện tử ứng dụng của nó

15
ứng dụng những thiết bị điện tử vào đời sống cũng ngày càng trở nên phổ biếnhơn, nhất là với thời đại mà những mạng lưới mạng lưới hệ thống nhúng đang lên ngôi. Từ nhữngứng dụng đơn như đồng hồ đeo tay đeo tay kĩ thuật số, máy chơi nhạc MP3 … đến những ứng dụngcho xã hội như đèn giao thông vận tải vận tải đường bộ, bộ trấn áp trong nhà máy sản xuất sản xuất, cửa tự động hóa … cho đếnnhững ứng dụng mang tính quy mô, tầm cỡ như Robot, con thuyền không ngườilái, trấn áp nhà máy sản xuất sản xuất hạt nhận …. Với những kỹ năng và kiến thức và kiến thức và kỹ năng đã được học và khám phá và tò mò từ trường học và khoa họccông nghệ của đời sống văn minh, em cũng có mong ước góp thêm phầnnào vào sự tăng trưởng xã hội bằng cách học hỏi và đưa ra những sản phẩmcó ích cho đời sống. Em xin ra đời một mẫu mẫu sản phẩm rất thiết thực chocuộc sống của tổng thể tất cả chúng ta : ” Mạch cảm biến khí gas “. Với phát minh sáng tạo độc lạ trên em mong ước được góp thêm phần bảo vệ cho những mái ấm mái ấm gia đình, tập thể hay công ty có sử dụng khí Gas được bảo vệ bảo đảm an toàn hơn. Mạch phát hiệnsự rò rỉ khí Gas sẽ cảnh báo nhắc nhở nhắc nhở cho toàn bộ tất cả chúng ta biết được có khí Gas bị rò rỉ rakhỏi bình chứa hoặc ống dẫn để tránh được những tai nạn thương tâm đáng tiếc đáng tiếc xảy ra. Phần trình diễn đơn cử về cảm biến khí gas gồm hai phần, p hần thứ nhất làphần ra đời chung, diễn đạt những chuẩn trên đường Line và những hướng, phươngpháp dùng để phong thái phong cách thiết kế mạch cảm biến khí gas. Phần thứ hai là phần quan trọng nhất, phần này miêu tả những hoạt động giải trí vui chơi và nguyên tắc phong thái phong cách thiết kế mạch dựa trên những chuẩn củađường Line, đặc biệt quan trọng quan trọng ở đây ta dùng cảm biến MQ2. ĐỒ ÁN MÔN HỌC 1M ỤC LỤCĐỒ ÁN MÔN HỌC 1CH ƯƠNG I : TỔNG QUAN1. 1 : Lý do chọn đề tàiHằng năm vương quốc ta gánh chịu rất nhiều hậu quả thương tâm từ những vụ nổbình gas, đã có biết bao nạn nhân xấu số, biết bao giọt nước mắt rơi xuốngkhi tận mắt tận mắt chứng kiến người thân mình ra đi, chưa dừng lại ở đó, hậu quả ấy vẫnmãi dai dẳng bám lấy những người như mong ước sống xót với những thương tật, nỗi đau về thể xác, ý thức đang từng ngày từng ngày dày vò họ. Nhiềucông ty từ những tập đoàn lớn lớn nổi tiếng, có máu mặt trên thị trường, bỗngphút chốc trở thành đám tro tàn, sức lực lao động lao động, gia tài, con người bị vùi lấptrong khói lửa. Chứng kiến nỗi đâu ấy, lại là một người học điện tử và sẽtrở thành kĩ sư trong tương lai, càng thôi thúc em phải có nghĩa vụ và trách nhiệm và nghĩa vụ và trách nhiệm đẩylùi vụ nổ khí gas đến mức thấp nhất trọn vẹn hoàn toàn có thể. Và mạch cảm biến khí gas củaem sinh ra từ đó. 1.2 : Mục tiêu đề tàiĐể khắc phục những hậu quả trên và làm giảm tỉ lệ thiệt hại xuống mức thấp, mạchcảm biến khí gas sẽ có nghĩa vụ và trách nhiệm báo động cho người dùng khi phát hiện có sự rò rỉkhí gas ra ngoài, giúp người sử dụng kịp thời khóa bình gas lại, đề phòng nhữngchuyện không mong ước xảy ra. Đối với những công ty lớn sẽ tránh được những tổnthất không đáng có. Chỉ với một khoản kinh phí đầu tư góp vốn đầu tư nhỏ, nhưng bảo vệ bảo vệ bảo đảm an toàn cho mọi mái ấm mái ấm gia đình hay cáccông ty xí nghiệp sản xuất sản xuất đều trọn vẹn hoàn toàn có thể sử dụng, tránh rủi ro đáng tiếc đáng tiếc trong tiến trình thao tác. Và khôngphải quan ngại đến giá tiền loại mẫu sản phẩm. ĐỒ ÁN MÔN HỌC 1CH ƯƠNG III : CƠ SỞ LÝ THUYẾT2. 1 : Tổng quan thiết kếTa cần thiết kế ba khối chính cho mạch : khối nguồn, khối cảm biến khí gas và khốibáo động. Mạch này được phong thái phong cách thiết kế để phát hiện khí Gas từ 200PPM ( phần triệu ) đến 10.000 PPM.Khi nồng độ khí gas ở trong khu vực cao thì đầu OUT của mô-đun sẽ ở mức cao. Tínhiệu này sẽ đến IC 555, đây được coi như một máy phát âm tần ( nó tạo ra xung ) vàchân Output của IC được nối với loa đưa ra tín hiệu cảnh báo nhắc nhở nhắc nhở. Để phát hiện sự rò rỉ khí gas ta dùng module cảm biến khí gas MQ2 đặt gần chỗ đặtbình gas khoảng chừng 15 cm. Sử dụng loa 12 v để hú báo động và LED phát sáng khi có rò rỉ khí gas. 2.2 : Các linh phụ kiện dùng trong mạch phong thái phong cách thiết kế * Cảm biến MQ21. Giới thiệu : MQ2 là cảm biến khí, dùng để phát hiện những khí trọn vẹn hoàn toàn có thể gây cháy. Nó được cấu trúc từchất bán dẫn SnO2. Chất này có độ nhạy cảm thấp với không khí sạch. Nhưng trongmôi trường có chất gây cháy, độ dẫn của nó biến hóa ngay. Chính nhờ đặc trưng nàyngười ta thêm vào mạch đơn thuần để đổi khác từ độ nhạy này sang điện áp. Khi vạn vật thiên nhiên và thiên nhiên và môi trường sạch điện áp đầu ra của cảm biến thấp, giá trị điện áp đầu ra càng tăngkhi nồng độ khí gây cháy xung quanh MQ2 càng cao. MQ2 hoạt động giải trí vui chơi rất tốt trong vạn vật thiên nhiên và môi trường tự nhiên khí hóa lỏng LPG, H2, và những chất khí gâycháy khác. Nó được sử dụng thoáng đãng trong công nghiệp và gia dụng do mạch đơngiản và ngân sách thấp. SƠ ĐỒ CHÂNMQ2ĐỒ ÁN MÔN HỌC 1H ình 2.2.1 : hình dáng của MQ2Trong đó : + Chân 1,3 là chân A + Chân 2,5 là chân B + Chân 4,6 là chân CSơ đồ mắc MQ2Hình 2.2.2 : Sơ đồ mắc MQ2Trong mạch có hai chân đầu ra là Aout và Dout, trong đó : Aout : điện áp ra tựa như. Nó chạy từ 0.3 đến 4.5 V, nhờ vào vào nồng độ khí xungquanh MQ2. Dout : điện áp ra số, giá trị 0.1 nhờ vào vào vào điện áp tham chiếu và nồng độ khí màMQ2 đo được. Việc có chân ra số Dout rất tiện cho ta mắc những ứng dụng đơn thuần, không cần đến viđiều khiển. Khi đó ta chỉ cần chỉnh giá trị biến trở tới giá trị nồng độ ta muốn cảnhĐỒ ÁN MÔN HỌC 1 báo. Khi nồng độ MQ2 đo được thấp hơn mức được được cho phép thì Dout = 1, đèn LED tắt. Khinồng độ khí đo được lớn hơn nồng độ khí được được cho phép, Dout = 0, đèn LED sáng. Ta trọn vẹn hoàn toàn có thể ghép nối vào mạch Realy để điều khiển và tinh chỉnh và tinh chỉnh và điều khiển bật tắt đèn, còi, hoặc thiết bị cảnhbáo khác. Một điều khó khăn vất vả khó khăn vất vả khi thao tác với MQ2 là toàn bộ tất cả chúng ta khó trọn vẹn hoàn toàn có thể quy từ điện áp Aoutvề giá trị nồng độ ppm. Rồi từ đó hiển thị và cảnh báo nhắc nhở nhắc nhở theo ppm. Do giá trị điện áptrả về từng loại khí khác nhau, lại bị tác động ảnh hưởng tác động ảnh hưởng nhiệt độ, nhiệt độ nữa. Trong thiết bị này, để xác lập điểm cảnh báo nhắc nhở nhắc nhở em làm như sau : + Đầu tiên đo trạng thái không khí sạch, giá trị thu được Vout1 + Cho khí gas từ bật lửa rò rỉ ra. Ta tháy giá trị Aout tăng lên, khi đạt khoảng chừng cáckhí gas từ bật lửa hòa giải và hài hòa và hợp lý rồi tương ứng với nồng độ khí mở màn nguy khốn, ta ghi lạigiá trị Vout 2. Ta chọn giá trị Vout2 là giá trị ngưỡng cảnh báo nhắc nhở nhắc nhở. Nếu giá trị đo được lớnhơn còi hú sẽ rú lên cảnh báo nhắc nhở nhắc nhở. + Chỉnh chân biến trở để điện áp đo tại chân 3 của L358 = Vout2. * IC 555H ình 2.2.3 : Hình dáng IC555555 là một loại linh phụ kiện khá là thông dụng giờ đây với việc thuận tiện tạo được xungvuông và trọn vẹn hoàn toàn có thể biến hóa tần số tùy thích, với sơ đồ mạch đơn thuần, điều chế được độrộng xung. Nó gồm op-amp so sánh điện áp, mạch lật và transistor để xả điện. Cấu tạorất đơn thuần nhưng hoạt động giải trí vui chơi tốt, bên trong gồm 3 điện trở mắc tiếp nối đuôi nhau chia điện ápVCC thành 3 phần, tạo nên điện áp chuẩn. + Điện áp nguồn vào : 2 – 18V ( Tùy từng loại của 555 : LM555, NE555, NE7555 .. ) ĐỒ ÁN MÔN HỌC 1 + Dòng điện đáp ứng : 6 mA – 15 mA + Điện áp logic ở mức cao : 0.5 – 15V + Điện áp logic ở mức thấp : 0.03 – 0.06 V + Công suất lớn nhất là : 600 mW * Các tác dụng của 555 : + Là thiết bị tạo xung đúng chuẩn + Máy phát xung + Điều chế được độ rộng xung ( PWM ) + Điều chế vị trí xung ( PPM ) ( Hay dùng trong thu phát hồng ngoại )  Các dạng hình dáng chân của 555 trong thực tiễn : Hình 2.2.4 : Hình dáng IC555 trong thực tếHình 2.2.5 : cấu trúc bên trong của IC555ĐỒ ÁN MÔN HỌC 1C ấu tạo bên trong của IC5552 con OPAM, 3 con điện trở, 1 transitor, 1 FF ( ở đây là FF RS ) : + 2 OP-amp có hiệu quả so sánh điện áp + Transistor để xả điện. + Bên trong gồm 3 điện trở mắc tiếp nối đuôi nhau chia điện áp VCC thành 3 phần. Cấu tạo này tạo nên điện áp chuẩn. Điện áp 1/3 VCC nối vào chân dương củaOp-amp 1 và điện áp 2/3 VCC nối vào chân âm của Op-amp 2. Khi điện áp ở chân 2 nhỏ hơn 1/3 VCC, chân S = [ 1 ] và FF được kích. Khi điện áp ở chân 6 lớn hơn 2/3 VCC, chân R của FF = [ 1 ] và FF được resetNguyên lý hoạt động giải trí vui chơi của IC 555 : Trong tiến trình hoạt động giải trí vui chơi thường thì của 555, điện áp trên tụ C chỉ xê dịch quanhđiện áp Vcc / 3 -> 2V cc / 3. ( Xem dường đặc tính tụ điện phóng nạp ở trên ) – Khi nạp điện, tụ C nạp điện với điện áp khởi đầu là Vcc / 3, và kết thúc nạp ởthời điểm điện áp trên C bằng 2V cc / 3. Nạp điện với thời hằng là ( Ra + Rb ) C. – Khi xả điện, tụ C xả điện với điện áp khởi đầu là 2V cc / 3, và kết thúc xả ở thờiđiểm điện áp trên C bằng Vcc / 3. Xả điện với thời hằng là Rb. C. – Thời gian mức 1 ở ngõ ra chính là thời hạn nạp điện, mức 0 là xả điện.  LM358LM358 là bộ khuếch đại thuật toán kép hiệu suất thấp, hoạt động giải trí vui chơi ở nguồn điện ápthấp 3V hoặc điện áp cao 32V, với dòng tĩnh khoảng chừng 1/5 dòng tĩnh của LM741. 1.2.3. Các đặc trưng của LM358Công suất cực máng thấp. Có 2 bộ khuếch đại thuật toán bên trong IC, độ lợi rất cao. Tương thích với nhiều loại mạch logic. Các tính năng của thuật toán1. Bảo vệ quá áp lối ra2. Tăng khuếch đại vi sai lối vào3. Dòng phân phối lối vào thấp4. Dải tín hiệu cùng pha lan rộng ra tới nguồn âm5. Hoạt động với nguồn đơn ( 3V – 32V ). ĐỒ ÁN MÔN HỌC 1S ơ đồ chân LM358Hình 2.2.7 : Sơ đồ chân của LM358Các thông số kỹ thuật kỹ thuật kỹ thuật của LM358Hình 2.2.8 : Bảng datasheet của LM35810ĐỒ ÁN MÔN HỌC 1CH ƯƠNG III : THIẾT KẾ VÀ THI CÔNG MẠCH3. 1 : Sơ đồ khốiKHỐINGUỒNKHỐICẢMBIẾN KHÍGASKHỐI XỬLÝKHỐIBÁOĐỘNGKhối Nguồn : đáp ứng nguồn cho mạng lưới mạng lưới hệ thống, ta trọn vẹn hoàn toàn có thể chọn nguồn + 5V hoặc + 12V. Các linh phụ kiện cần dùng cho khối nguồn : + Điện trở thường 1 kOhm đến + Tụ điện 100 nF, 10 nF + Đèn led • Khối Cảm Biến Khí Gas : Khi xảy ra hiện tượng kỳ lạ kỳ lạ rò rỉ khí ga thì khối nàynhận biết được lượng khí ga rò rỉ đã đến mức cảnh báo nhắc nhở nhắc nhở hay chưa, rồi pháttín những tín hiệu báo về khối xử lý và giải quyết và xử lý. Khối cảm biến khí gas gồm : + Module cảm biến MQ2 ( nguồn 5V, AOUT đầu ra ADC và DOUT đầu raDigital ) • Khối xử lý và giải quyết và xử lý : Khối xử lý và giải quyết và xử lý có nghĩa vụ và trách nhiệm xử lý và giải quyết và xử lý và quản trị và quản lý chung hoạt động giải trí vui chơi củatàn bộ mạng lưới mạng lưới hệ thống. Nhận tín hiệu từ khối cảm biến và phát tín hiệu cho khốicảnh báo chấp hành hoạt động giải trí vui chơi khi có rò rì khí gas. • Khối báo động : Báo động cho người dùng biết có sự rò rỉ khí gas, ở đây gồm có : + Đèn led + Loa3. 2 : Sơ đồ nguyên tắc của mạch cảm biến khí gasJ1R2R3220D2CVU1 : ALEDTHLS1TRGNDLM358C1100nFC310nF10kKéo Khung Ra Có Sơ Đồ Bên Trong : D10kR1DCRV1CONN-H2D1LEDU2Module Cam bien Khi GasJ2R410kVCCAnalog Out555C2SPEAKER10nF1k11ĐỒ ÁN MÔN HỌC 13.2.1 : Tính toán những thông số kỹ thuật kỹ thuật cho khối nguồnDựa vào công thức : R = ( Vcc – Vled ) / Iled – Led hoạt động giải trí vui chơi ở mức 1.8 V đến 3V dòng từ 10 đến 20 mA. Nếu muốn led hoạtđộng thường thì ở nguồn 5V thì : Gía trị điện trở nhỏ nhất : ( 5V-3 V ) / 20 mA = 0.1 kôm = 100 ôm. – Gía trị lớn nhất : ( 5V-1. 8V ) / 10 mA = 0.32 k ôm = 320 ôm. – Do đó ta chọn điện trở trong khoảng chừng chừng 100 ôm đến 320 ômở mạch này em chọnđiện trở 220 ôm. – Tụ C1 gắn với led nhằm mục đích mục tiêu không đổi khác dòng làm cho dòng chảy không biến hóa dẫn đến ledsáng không biến hóa và không bị chập chờn. 3.2.2 : Tính toán những thông số kỹ thuật kỹ thuật cho khối cảm biến khí gas – Ở đây nguồn vào em sử dụng nguồn 5V mà module cảm biến MQ2thì chỉchịu được điện áp chạy qua nó không được vượt quá 5V nên ở đây em gắn thêm điệntrở R1 = 1 k để làm giảm dòng qua nó, tránh hư hỏng. Mặc khác trong tiến trình sửdụng khi đo nồng độ khí gas thì MQ2 sẽ nóng dần lên, trường hợp không gắn R1 thìnó sẽ rất nóng, làm giảm tuổi thọ của MQ2 xuống. 3.2.3 : Tính toán thông số kỹ thuật kỹ thuật cho khối xử lýSử dụng biến trở VR10K có tính năng chỉnh độ nhạy của LM358, làm thay đổi điện ápcủa mạch điện. Nếu mắc 2 đầu vào nguồn 5VDC thì không sao, nhưng nếu mắc một chân giữa C ( chân đổi khác ) vào một cực và đầu kia mắc vào cực còn lại mà vặn vẹo thì biến trở sẽhỏng. Dùng biến trở mà trấn áp và kiểm soát và điều chỉnh trực tiếp loa thì bị bóc khét chắc, do đó ta mới gắn biếntrở vào LM358 nhằm mục đích mục tiêu tiềm năng khuếch đại điện áp của mạch. Đối với IC555, chân số 5 được nối với đất qua một tụ lọc C3 = 10 nf nhằm mục đích mục tiêu không biến hóa điệnáp của những mức ngưỡng vô hiệu bất kể tiếng ồn và ngăn cản xung quay trở lại nguồncung cấp. Mặc khác ta cũng trọn vẹn hoàn toàn có thể gắn chân 5 vào tụ 0,01 uf hay những tụ khác nõ cũngđóng vai trò như trên, nhưng vì ở khối báo động em cũng sử dụng đến tụ 10 nf, nên emlàm vậy để tiết kiệm ngân sách và chi phí ngân sách ngân sách và tiện sử dụng. 12 ĐỒ ÁN MÔN HỌC 1S ử dụng công thức : T = 0.7 x ( R1 + 2R2 ) x C1 và f = 1.4 / [ ( R1 + 2R2 ) x C1 ] T : thời hạn của một chu kì toàn phần tính bằng ( s ) f : Tần số xê dịch tính bằng ( Hz ) R1 : Điện trở tính bằng ohmR2 : Điện trở tính bằng ohmC1 : Tụ điện tính bằng Fara ( F ) T = Tm + TsT : chu kì toàn phầnTm = 0.7 x ( R1 + R2 ) x C1Tm : thời hạn điện mức caoTs = 0.7 x R2 x C1Ts : thời hạn điện mức thấpÁp dụng công thức ta có : Tm = 0.7 x ( 10 k + 10 k ) x 10 nf = 1.4 x10 ^ – 4 ( s ) Ts = 0.7 x 10 k x 10 nf = 7 × 10 ^ – 11 ( s ) Vậy tần số f = 1 / ( Tm + Ts ) = 1 / ( 1.4 x10 ^ – 4 ( s ) + 7 × 10 ^ – 11 ( s ) ) = 7.14 ( kHz ) Mà loa thì kêu ở tần số 50 Hz đến 15 KHz do đó thỏa : nên em chọn R3 = 10 k, R4 = 10 k, C2 = 10 nf. Lm358 dùng trong mạch có tác dụng so sánh điện áp, điện áp ra từ cảm biến khí gassẽ được so sánh với mức báo động ( ta dùng biến trở để chỉnh chân 3 của LM358bằng với điện áp ra VOUT2 khi có khí gas rò rỉ : để làm ngưỡng cảnh báo nhắc nhở nhắc nhở ). Khi điệnáp dưới ngưỡng này thì điện áp ra sẽ ở mức1. Nếu điện áp vượt ngưỡng báo động thìđiện áp ra = 0, dẫn đến loa sẽ hú còi báo có khí ra rò rỉ tới người sử dụng. 3.3 : Nguyên lý hoạt động giải trí vui chơi của mạch – Khi ta cấp nguồn 5V vào mạch, module MQ2 hoạt động giải trí vui chơi. Ở trạng thái bìnhthường không có khí gas ( nồng độ khí gas mà MQ2 đo được thấp hơn mức được được cho phép ), Dout = 1, led tắt, khối báo động không hoạt động giải trí vui chơi. Khi phát hiện có khí gas rò rỉ ( nồngđộ khí gas đo được lớn hơn mức được được cho phép ), Dout = 0, led sáng, tín hiệu này sẽ đếnIC555, đây được coi như một máy phát tần ( vì nó tạo xung ) và chân OUT PUT ( chân3 ) được nối với loa để đưa tín hiệu ra ngoài dẫn đến khối báo động hoạt động giải trí vui chơi, đèn ledsáng và loa kêu báo hiệu cho người dùng biết có khí gas rò rỉ. 13 ĐỒ ÁN MÔN HỌC 13.4 : Sơ đồ mạch thi công3. 5 : Sơ đồ mạch in3. 6 : Đo đạc, kiểm tra những thông số kỹ thuật kỹ thuật hoạt động giải trí vui chơi của mạch – Khi cấpnguồn 5 v vào, nếu hoạt động giải trí vui chơi thì module cảm biến Mq2 led xanh sáng, sau đó ta dùng VOM để kiểm tra chân Aout ( chân 2 ) của module cảm biến MQ2, vàchỉnh chân 3 của biến trở để làm ngưỡng báo cho MQ2. – Xả khí gas vào, dùng thang đo 2.5 V để đo chân Aout của module MQ2, nhậnthấy điện áp tăng từ 0.5 V đến 250V ( tức là trong khoảng chừng chừng này khí gas sẽ kêu ). Sau đó, ta chỉnh chân 3 của biến trở về 1V, để với nồng độ khí gas thấp ( ở đây ta dùng khí gastừ hột quẹt ) thì module cảm biến khí gas cũng trọn vẹn hoàn toàn có thể cảm nhận được và loa kêu. Cònnếu muốn đo khí gas có nồng độ lớn thì chỉnh chân 3 của biến trở về gần giá trị 250V. 14 ĐỒ ÁN MÔN HỌC 1CH ƯƠNG IV : KẾT LUẬN4. 1 : Kiểm nghiệm quy trình tiến độ hoạt động giải trí vui chơi của mạch – Sau tiến trình đo đạc và kiểm tra, khi cấp nguồn vào mạch hoạt động giải trí vui chơi tốt, module MQ2 có độ nhạy cao, khi có khí gas rò rỉ thì cả đèn led sáng và loa lập tức húcòi báo tới người sử dụng có khí gas rò rỉ. 4.2 : Ưu, khuyết điểm của mạch – Ưu điểm : + Có tính ứng dụng cao + Dễ xây đắp và sử dụng + Chi tiêu phong cách thiết kế thấpKhuyết điểm : + Trong tiến trình sử dụng, khi nấu ăn cũng có một lượng khí gas thoát rangoài và loa cũng kêu, mạch này vẫn chưa đo được thông số kỹ thuật kỹ thuật đúng chuẩn ở ngưỡng nguyhiểm của khí gas so với người sử dụng mà báo còi, mà chỉ cẩn có khí gas rò rỉ thì nóvẫn kêu. Nên không tạo được độ đúng chuẩn cao. + Mạch hàn còn xấu, do đi hơi sát nên khiến 1 số ít linh phụ kiện bị chạm vàonhau. TÀI LIỆU THAM KHẢO1. 2.3.4.5.6.7.www. Datasheet. IC555www. Datasheet. lm358www.datasheet. mq2www. Dientuvietnam. comĐiện tử 1 – Ths Nguyễn Thị Ngọc Anh – ĐH Công Nghệ TPHCMĐiện tử 2 – tiến sỹ Võ Đình Tùng – ĐH Công Nghệ TPHCMLuận văn tốt nghiệp mày mò về IC 555 và những mạch điện tử ứng dụng của nó15

Alternate Text Gọi ngay